Zaterdag 11 juni was ik gevraagd om te notuleren bij het Diner Pensant in Hotel Coen. Dit is alweer de vierde editie. De vraagstelling luidt: 'Hoe gaan wij vormgeven aan de Spoorzone? Hoe willen we bijdragen aan de 'heelwording van een stad'? Bouwen aan verbinding, dus ik ben benieuwd.
Het menu van de avond biedt voeding voor lichaam en geest.
Spoorzone als bron van inspiratie
In de sfeervolle dineerruimte hangen prachtige tekeningen en schilderijen van Mia Westerhof. Zij vereeuwigt graag momentopnames van 'werken aan het spoor'. In herinnering wordt het tijdelijke tijdloos, zo introduceert wijsgeer en Delftenaar Hubertus Bahorie het thema van de avond. Dat zie je aan de schilderijen van Mia, dat zie je ook aan 'Een franciscaan in San Francisco', het nieuwe boek van Hans van Bemmel. Of aan de liederen van Hans Steenks, die we vanavond zullen horen.
Het spoorzoneproject speelt niet alleen nu, maar vormt al herinneringen en sporen die voeding geven aan de toekomstige beleving van Delft. Dat stelt ons voor de vraag: hoe willen wij de spoorzone gaan benutten en bouwen aan de toekomstige waardering van onze stad? Delft, waar wij wonen, opgroeien, studeren en werken. En waar jaarlijks duizenden toeristen en forenzen als gast op doorreis zijn!
Voorgerecht
We beginnen met het diner. De kok is Mathijs Fortuin. Het Italiaanse driegangen menu smaakt niet alleen voortreffelijk, het ziet er ook prachtig uit. Enkele gasten fotograferen het onvergetelijke buffet om er later opnieuw van te kunnen genieten. De meeste gasten vullen hun bord een tweede keer…
De eerste gang
Kees Ruijgrok, hoogleraar en expert op het gebied van transport en logistiek, is bestuurslid van Werkplaats Spoorzone Delft. Een burgerinitiatief dat kansen rond de spoorzone signaleert en graag medeburgers stimuleert hiervan gebruik te maken. Kees geeft aan dat er veel mogelijk is, maar dat er ook veel mis kan gaan met het opstellen en realiseren van plannen voor het stationsgebied. Hij vraagt ons enkele jaren in de toekomst te kijken, een beeld schetsend van grote oppervlakten grond die vrijkomen voordat de tunnel uiteindelijk wordt opgeleverd. ‘Bouwen aan herinnering’ is een creatieve kijk op de mogelijkheid om een tijdelijke invulling te geven aan het spoorzonegebied. Vastgoedbedrijven en projectontwikkelaars zullen in deze tijd niet gemakkelijk investeren.
"Toch liggen er unieke kansen, want hoe lang is het niet geleden dat er zoveel ruimte vrij kwam in het centrum van de stad? Dus: hoe kunnen we die toekomstig vrije ruimte het beste benutten? Worden het braakliggende terreinen, zoals al in zoveel steden in Nederland? Of maken wij er iets van dat bijdraagt aan het welzijn van de Delftenaar, aan de leef-sfeer in de stad en aan de aantrekkelijkheid van Delft?"
Intermezzo
Na de presentatie van Kees speelt en zingt hovenier Hans Steenks zijn ontroerende ‘Bagijnetorenlied’. Een lofzang op een ‘stoere toren’, waar Hans de beplanting van onderhield.
De tweede gang
Hans van Bemmel, Franciscaner monnik en ereburger van Delft, vertelt over gemeenschapsvorming. Hij is net terug van een bezoek aan San Francisco en ervaarde daar de gemeenschapszin tussen de vele culturen, die hij op straat is tegengekomen. Hij zag het vooral terug in de Dining Rooms van liefdadigheidsorganisaties waar behoeftige burgers van de stad elke dag kosteloos een maaltijd kunnen nuttigen. Zwervers verdienden hun overnachting door de stad schoon te houden en zaten ‘s avonds te eten met gezinnen die van hun inkomen nauwelijks konden rondkomen. De sfeer was altijd vriendelijk en gezellig. Hoewel een stad bestaat uit veel verschillende mensen kan er toch gemeenschap zijn wanneer men meningen niet tegenover elkaar plaatst, maar naast elkaar op tafel legt. Zonder de lading van het gelijk kunnen ideëen elkaar verrijken.
Gemeenschapszin is volgens Hans ook te herkennen in het beoefenen en bekijken van een sport en daarom ziet hij graag in de spoorzone een centraal voetbalveld voor iedereen. Daar kunnen uiteenlopende groepen, voor het oog van de hele gemeenschap, het sportief tegen elkaar opnemen. Brandweer en politie, daklozen en politici, studenten en docenten, werklui en ondernemers. Spannend en verbindend! Hans ziet de Spoorzone als een gebied waar heel Delft elkaar op deze en andere manieren kan ontmoeten.
Intermezzo
Met genoeg 'food for thought' luisteren we opnieuw naar Hans Steenks. Op verzoek brengt hij zijn grappige en kritische ‘Spoortunnelvisie’ ten gehore. Hoe toepasselijk …
Het toetje
Een gesprek over de volgende vragen is het toetje van de avond. Hoe willen wij omgaan met kansen die ontstaan door de vrijkomende ruimte in de Spoorzone. Kunnen zij benut worden ten gunste van het welzijn en de welvarendheid van heel Delft? Is het mogelijk dat uiteenlopende belangen, ideeën en achtergronden elkaar vinden in één samenhangende creatieve visie? Nadenken en brainstormen dus!
Denktank
Door middel van het plaatsen van stoeltjes in een halve cirkel tovert Hubertus handig de avond om tot een brainstormsessie. Er ontstaat een levendige interactie en als een dieseltrein die langzaam maar ontstuitbaar op gang komt, worden in toenemende verbinding en snelheid door de deelnemers ideeën voor tijdelijke invullingen van de vrije ruimte ingebracht:
- Groen- en recreatievoorzieningen als een park, een (historische) beeldentuin, aanleggen van mooie entree's om de stad binnen te lopen of rijden
- Camperplaatsen, een stadscamping, een backpackershotel, een straatmuzikantenpark, een trimbaan, een bomenplantage of een mussenrots
- Voorzieningen voor bijzondere doelgroepen zoals een ervaringstuin voor ouder en kind, met een trimbaan bijvoorbeeld en parkeergelegenheden voor gehandicapten
- Tijdelijke woningen voor TU of TNO medewerkers en buitenlandse studenten
- Een TU-expo, wat kan de TU allemaal? En dat voor Delftenaren en toeristen ervaarbaar gemaakt.
Nabeschouwing
Opmerkelijk is dat niet alleen de sprekers het belang van gemeenschapszin voorop stelden. Ook de deelnemers gaven met hun ideeën uiting aan het belang van de Spoorzone als ontmoetingsgebied en verbindingsmiddel tussen de verschillende wijken in Delft. Laten we erop letten dat er niet zomaar iets wordt ‘neergeploft’. Geen projectontwikkelaars die een megaproject planten dat over tien jaar een fiasco blijkt. Kleinschaligheid is de wens. Liever veel kleine invullingen die in samenhang bijdragen aan een aangenaam leefklimaat. Een voorstel om, naast historie, technologie, creativiteit en innovatie, 'gemeenschapsvorming' op te nemen in de ‘Pijlers van Delft’ wordt met grote bijval ontvangen! Vanavond blijkt dat alle aanwezigen in verbinding willen bouwen aan een mooie ervaring van Delft. Opdat onze stad op een gunstige manier tijdloos wordt, in de herinnering van wie er leven, recreeren, studeren en werken of op doorreis zijn.
Doe ook mee!
Het Diner Pensant is één van de activiteiten die georganiseerd worden door WeSD, het burgerinitiatief dat in het leven is geroepen om initiatieven te faciliteren en ondersteunen. Initiatieven die bedoeld zijn om Delft te helpen met vraagstukken en kansen die ontstaan door de omvangrijke verbouwingen aan het spoor. Heeft u ook een goed idee voor deze belangrijke centrale plaats in Delft, mail het naar WeSD!
Wim Houben, betrokken Delftenaar.
